να σας το τυλίξω ή θα το δείτε εδώ;

Κυριακή, Νοεμβρίου 27, 2005

Α ΡΕ ΒΛΑΧΟΙ!

Έχω μια φίλη από τη Μογγολία. Όχι από την ανεξάρτητη Μογγολία, την πρώην σοβιετική δημοκρατία με πρωτεύουσα το Ουλάν Μπατόρ, αλλά το κομμάτι της Μογγολίας που είναι κινέζικο. Απίστευτη φωνή! Φοβερό κορίτσι! Έφυγε από τη Μογγολία έφηβος για να σπουδάσει μουσική στη Σαγκάη. Εκεί γνωρίστηκε μ’έναν γερμανό μουσικό, φτιάξανε ένα συγκρότημα, κάνανε περιοδείες, παντρευτήκανε, χωρίσανε,... Η Ούρνα τώρα ζει στη Γερμανία, ο Ρόμπερτ στην Κίνα.

Οι ιστορίες από τα παιδικά της χρόνια, είναι από τις πιο όμορφες που έχω ακούσει στη ζωή μου. Η μουσική της αντηχεί τα αχανή οροπέδια μιας εξαιρετικά αραιοκατοικημένης χώρας, μιλάει για τη νομαδική ζωή, τις παραδόσεις ενός ειρηνικού λαού που διατηρεί ζωντανή την ανάμνηση του μεγαλύτερου στρατηλάτη της ιστορίας. Στο γιούρτι της οικογένειάς της, ανεμίζει το λάβαρο των προγόνων της που συνόδευαν τον Τζέγκις Χαν στις κατακτήσεις του πριν 850 χρόνια. (Μπορείτε ίσως να φανταστείτε ότι για τους μογγόλους ο Τζέγκις είναι Μέγας, εκπολιτιστής, κάτι σαν τον «δικό μας» τον Αλέξανδρο, πολλοί από όσους τους έτυχε να τον συναντήσουν τον μίσησαν, αλλά λίγοι τον ξέχασαν.)

Όταν η μητέρα της ήρθε για πρώτη φορά στην Ευρώπη, επίσκεψη στα πεθερικά, καθόταν λέει στεναχωρημένη σε μια γωνιά. Τί έχεις ρε μάνα; -E να, λέει, τους λυπάμαι που έχουν τόσα πιατικά, ποτήρια, φλυτζάνια, πολλή δουλειά, όχι να τα αγοράσεις, όχι να τα πλύνεις, να τα τακτοποιήσεις... Ενώ οι μογγόλοι παραδοσιακά έχουν ένα μπολάκι ο καθένας. Κάνει για πιάτο, για ποτήρι για φλυτζάνι, και ο καθένας το κουβαλάει μαζί του, όπου κι αν πάει.

Κάθε λαός έχει την κουλτούρα του. Τις συνήθειες, τη γλώσσα, τις αξίες του. Αλλά αν το καλοψάξεις παντού τα ίδια βρίσκεις. Οι μογγόλοι της Εξωτερικής Μογγολίας λέει, περιφρονούν τους «αδερφούς» της Κίνας. Γιατί οι μεν είναι αναξάρτητοι, ενώ οι δε είναι παρακατιανοί, «κινέζοι», κι ακόμα παλεύουν για μια στοιχειώδη κρατική αναγνώριση της πολιτιστικής ιδιαιτερότητάς τους.

Και γιατί σας τα λέω αυτά; Γιατί από τότε που γνώρισα την Ούρνα ντρέπομαι που η λέξη μογγόλος χρησιμοποιείται ως βρισιά. Κι όχι μόνο στην Ελλάδα, γιατί διεθνώς επί χρόνια λέγανε «μογγολάκια» τα παιδιά που γεννιόταν με το σύνδρομο του Ντάουν. Κι άντε τώρα να ξεφύγεις από το στερεότυπο αστειάκι, όταν διηγούμαι κάτι σχετικό με τη φίλη μου. Στην Ελλάδα υπάρχει και δεύτερη υποτιμητική χρήση του όρου μογγόλος, με την έννοια του «απολίτιστου, βάρβαρου τούρκου», σε αντίθεση με τους «πολιτισμένους» έλληνες.

Περιττό να αναλύσω τη διαφορά επιπέδου της μοναδικής εκπροσώπου της μογγολικής φυλής που γνωρίζω, με το μέσο όρο των γνωστών μου εκπροσώπων της «ελληνικής φυλής». Όπως επίσης περιττεύει να αναγνωρίσω ως ελαφρυντικό για την υποτιμητική χρήση της λέξης, το γεγονός ότι στατιστικά είναι σχεδόν αδύνατον να προκύψει κατάσταση όπου κάποιος μογγόλος να ακούσει αυτό το ρατσιστικό «αστειάκι».

Βλέπω πόσο συχνά χρησιμοποιείται αυτού του είδους η «φυλετική γενίκευση» ως βρισιά, σε σχέση με τους γείτονες λαούς. Τούρκοι, βούλγαροι, αλβανοί, γύφτοι... Εκατομμύρια ανθρώπων πρέπει να κλείνουν καθημερινά τ’ αυτιά τους για να μην ακούν κατεβατά από βρισιές, μόνο και μόνο επειδή έτυχε να γεννηθούν καμιά εκατοστή χιλιόμετρα έξω από τα σύνορα της «γης της επαγγελίας». Τουλάχιστον σ΄αυτήν την περίπτωση ξέρουμε από που προέρχονται οι υβριστές.

Τί γίνεται όμως όταν σε βρίζουν και δεν ξέρεις το γιατί;

Κάτι σαν τους μογγόλους συμβαίνει με τους βλάχους. Οι έλληνες -της Αθήνας κυρίως- αγνοούν τί σημαίνει βλάχος. Επί δεκαετίες η λέξη χρησιμοποιείται ως βρισιά ή τουλάχιστον υποτιμητικά για να χαρακτηρίσουν οποιονδήποτε επαρχιώτη, παρακατιανό, απολίτιστο... οπότε και το ρατσιστικό αστειάκι- βρίσιμο, έγινε ευρεία συνήθεια. Αλλά βλάχος δεν είναι συνώνυμο του χωριάτης, ούτε του βλάκας,...! Είναι ο ομιλών την βλαχική γλώσσα, (που ορθότερα ονομάζεται αρωμανική), μια γλώσσα που κινδυνεύει με εξαφάνιση γιατί (μεταξύ των άλλων) έχει συνδεθεί με τέτοιου είδους απαξιωτικές έννοιες. Και όχι καταλάθος! Η πολιτική του ελληνικού κράτους σε σχέση με τις μειονότητες οποιουδήποτε είδους, το μόνο που δεν υπήρξε είναι αφελής. Η ολική απαξίωση των μειονοτικών γλωσσών εν Ελλάδι, είναι ένα μεγάλο και εν πολλοίς άγνωστο κεφάλαιο της ιστορίας μας. Έννοιες όπως καταπίεση, εξαναγκασμός, διωγμός, ξεριζωμός, γενοκτονία, ουδέποτε διανοούμαστε ότι έχουν τους «έλληνες» ως δράστες και όχι θύματα. Και όμως....

Όταν το όνομα ενός λαού, χρησιμοποιείται ως βρισιά, υπάρχει πρόβλημα. Και προφανώς δεν ενοχλεί εσένα που δεν είσαι βλάχος. Εμένα όμως που είμαι, με ενοχλεί!

Τα μογγολικά χαρακτηριστικά θεωρούνται πρότυπα ομορφιάς για πολλές ασιατικές χώρες. Μ΄αυτήν την έννοια ξαναδιαβάστε τον τίτλο της καταχώρησης, ως περήφανο χαιρετισμό για τους τελευταίους μοϊκανούς των Βαλκανίων.

9 Comments:

Blogger erva_cidreira said...

Ε, καλά τώρα, τα αστειάκια αυτού του τύπου –πρόσθεσε και το πούστης, κλαψομούνα κλπ από το συγκεκριμένο post του Arxedia Media- θεωρούνται όχι μόνο διασκεδαστικά αλλά κι ένας τρόπος αντίστασης στη γλωσσική πολιτική ορθότητα. Από ανθρώπους, όμως, που δεν έχουν ιδέα ούτε από γλώσσα ούτε από πολιτική, κι ας ξεχάσουμε τελείως την ορθότητα.
Ωστόσο, πρέπει να ομολογήσω ότι ούτε οι προτεινόμενες από σένα εναλλακτικές λύσεις μου φάνηκαν ικανοποιητικότερες. Μήπως να τις ξανασκεφτόσουν;

27/11/05 06:53

 
Blogger Νίκος Οπελάτης said...

Έχεις πολύ δίκιο. Βρήκα τόσο άστοχα αυτά που έγραψα σαν σχόλιο στο Arxedia Media, που αποφάσισα να ανεβάσω αυτό το ποστ για να εξιλεωθώ. Αυτό που ενοχλεί τον καθένα μας περισσότερο είναι να ακούς να χρησιμοποιείται σαν βρισιά ένα χαρακτηριστικό που για σένα είναι ένα συστατικό της προσωπικότητάς σου. Στο σχόλιό μου στο Arxedia Media προσπάθησα (ανεπιτυχώς) να αστειευτώ, αλλά δεν μου βγήκε. Προφανώς το να προσπαθήσεις να χτυπήσεις το λάθος με λάθος τρόπο, σου γυρίζει μπούμερανγκ. Όταν οι αντιφασίστες π.χ. χρησιμοποιούν φασιστικές μεθόδους, δεν τους σώζει το γεγονός ότι έχουν καλές προθέσεις.
Χρειάζονται εναλλακτικές λύσεις, όπως το λες. Και καλό είναι να εμβαθύνει κανείς στην γλωσσική πολιτική ορθότητα, να αναπτύξει επιχειρηματολογία επιπέδου, αλλά δεν φτάνει.
χμ... θα πάω στον Φώλιο για ιδιαίτερα.

27/11/05 12:11

 
Blogger Chaca-Khan said...

Παιδιά εντάξει μην τρελένεστε. Είμαστε καλά και μορφωμένα παιδιά..

1.Πραγματικά τα μογγολικά χαρακτηριστικά είναι υπέροχα (http://arxediamedia.blogspot.com/2005/10/blog-post_26.html 2η φωτό)
2.Μη γινόμαστε υπερβολικοί. Οι εκφράσεις "έγινε τούρκος", "κάνει τον κινέζο", άσε, πολύ γυφτιά. δεν του πήρα δώρο" και "τον είδες τον βλάχουρα? μου μίλαγε με το hands-free στο αυτί" δε σημαίνει κάποια αποικιοκρατικού τύπου συνειδητή απαξίωση συγκεκριμένων φυλετικών ομάδων (αναγκαστικά)ή άλλων μειονοτήτων. Πολλές φορές σημαίνει.
3. Το οτι η γλώσσα κουβαλάει κοινωνικά νοήματα και μεταγγίζει την αναπαράσταση της ιστορίας είναι επίσης δεδομένο.
4. Ο σαρκασμός ανήκει στους "δυσκολεύομαι-με-την-ευφυία-μου-σε-συνδυασμό-με την-υπερ-ευαισθησία-μου".Αλλιώς μιλάμε για κυνισμό.
5.Το γραπτό κείμενο που χρησιμοποιείται στην CMC (computer-mediated-communication) είναι ένα ψυχρό μέσο για το λόγο ότι αδυνατεί να μεταφέρει το "πώς". Αυτό πρέπει να το έχουμε στο μυαλό μας για τον ίδιο λόγο που ξέρουμε ότι μια ερωτική σχέση που βασίζεται στα 15 SMS την ημέρα είναι καταδικασμένη.
6. Το arxedia media δεν είναι κυνικό
7. Το arxedia media αγαπά τις συζητήσεις
8.Ο τρόπος με τον οποίο μετασχηματίζεται κάποιο κοινωνικό νόημα που μεταφέρεται γλωσσικά δεν είναι μια εκστρατεία πολιτικής φύσης γιατί ούτε για να δημιουργηθεί στηρίχθηκε σε κάτι τέτοιο.
9. Διατείνομαι ότι ο σαρκασμός είναι ένα τέτοιο μέσο
10. Γλωσσική πολιτική ορθότητα τύπου "άνθρωποι με ειδικές ικανότητες" και άλλα τινά, μου προκαλούν εμετό.
11. Η γλώσσα είναι κάτι δυναμικό και με συνέχεια
12. Δεν μπορώ να πάρω standard θέση για το ζήτημα.
13. Φιλιά

28/11/05 13:38

 
Blogger kostas said...

My wife is Vlaha and I am proud!

28/11/05 14:54

 
Blogger Νίκος Οπελάτης said...

Καλέ μου φίλε ΤσάκαΧαν,
δεν τρελλαινόμαστε. Για την Έρβα δηλαδή δεν ξέρω, εγώ πάντως μια ζωή τρελός ήμουνα.
Πήρα αφορμή από ένα σχόλιο στο arxediamedia για να μιλήσω για ένα θέμα που δεν είναι η πρώτη φορά που με ενοχλεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι είστε κακά παιδιά, ούτε ότι είστε φασίστες. Η κριτική μου είναι σε κάτι που είπε κάποιος, δεν γενικεύεται στο στυλ: «αυτοί οι arxediamediaδες είναι ....»( συμπληρώνεις ότι θέλεις). Θα ήταν βέβαια το πιο εύκολο ή απλοϊκό, αλλά συνειδητά το αποφεύγω ως τακτική. Είναι οι επιλογές μας στην πράξη αυτό που μας ορίζει, και όχι οι θεωρητικές μας προτιμήσεις.
Κι αυτό είναι το νόημα όσων γράφω: Ας είναι η πρακτική μας σύμφωνη με τις ιδέες μας. Υπάρχουν πράγματα που για «μεσ’ στο σπίτι»είναι μια χαρά, αλλά ο δημόσιος λόγος έχει άλλους όρους.
Διακόπτω...
Το καθήκον με καλεί σε άλλο μέτωπο, επανέρχομαι το βράδυ.
Νά σαι καλά, θα τη βρούμε την άκρη.

28/11/05 16:47

 
Blogger yes_no_egg said...

Τους Πόντιους που τους βάζεις? Μεγαλώσαμε όλοι με τα ανέκδοτα και την "βλακεία" τους. Πάντως και εγώ τέτοια καταγωγή έχω και χρησιμοποιώ και εγώ πολλές φορές την έκφραση 'καλά πόντιος είσαι?', χωρίς να αισθάνομαι υποτιμητικά για τους Πόντιους. Κάποια πράγματα, κάποιες εκφράσεις χρησιμοποιούνται και μπορεί κάποτε να είχαν κάποια ρατσιστική διάθεση αλλά νομίζω πλέον πως έχουν αποχρωματιστεί από τέτοιες διαθέσεις.
Εμένα προσωπικά μου αρέσει να χρησιμοποιώ την λέξη μόγγολος και μογγολάκι ότα κοροιδεύω μία φίλη αλλά σιχαίνομαι όταν χρησιμοποιείται από ελληναράδες ως υποτιμητικός χαρακτηρισμός για τούρκους ή άλλους 'βάρβαρους'.
Επίσης η Μογγολία έχει απίστευτο πολιτισμό.
Επίσης είναι πολύ αργά και νυστάζω και δεν ξέρω άν βγάζει κανείς νόημα από αυτά που γράφω αλλά δεν θα το διαβάσω δεύτερη φορά γιατί τσούζουν τα μάτια μου.
Καλό βράδυ σε όλους.

29/11/05 01:15

 
Blogger Νίκος Οπελάτης said...

Οκτώμιση ώρες αργότερα, συνεχίζω ακάθεκτος:
Tο κομβικό επιχείρημα μου έχει να κάνει με το ποιός λέει τί και πότε.
Παράδειγμα νο1,
Σε κεντρικό δρόμο της πρωτεύουσας της Ημαθίας, ο ΄Αλφας, οδηγός ΙΧ, μή Βεροιώτης, ακούει τον αυτόχθονα συνοδηγό του να τού παινεύει την γενέτειρα. Εκείνη τη στιγμή το αμάξι πέφτει σε λακούβα από αυτές που φύονται στη μέση του δρόμου, κι οδηγός λέει στο φίλο του: «γαμώ τη Βέροιά σας, σκατόβλαχοι!».

Πάμε τώρα στο παράδειγμα νο2.
Άλλος οδηγός αυτοκινήτου, ο Βήτας, σε κεντρικό δρόμο της Βέροιας, ενώ ακούει τον ντόπιο φίλο του συνοδηγό να παινεύεται για την πόλη του, πέφτει με το αμάξι του σε αναπάντεχη λακούβα, ανοίγει το παράθυρο και φωνάζει «γαμώ τη Βέροιά σας, σκατόβλαχοι».

Τα ΣΟΣ:
Ο πρώτος κάνει χαβαλέ με το φίλο του, ενώ ο δεύτερος είναι μπλόγκερ.
Ο Β’ φαίνεται να είναι πιο πανκ.
Στην ίδια κατάσταση, και έστω ο Α και ο Β είναι βλάχοι, ... αλλάζει κάτι;

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΟΥ ΓΝΩΜΗ
Μου αρέσει το πάνκ.
Ο Β’ κάνει μαλακία, ανεξάρτητα αν είναι βλάχος ή όχι. Αποδεικνύεται σωστός πάνκης μόνο αν ο αυτοκίνητό του έχει προκλητικά κολλημένο το αυτοκόλλητο «λευτεριά στη Χώρα των Βλάχων» δίπλα στην πίσω πινακίδα.

Για να γίνω και λίγο λιγότερο ιερογλυφικός:
Το γνήσιο πάνκ προκαλεί το δημόσιο αίσθημα, φτύνει την εξουσία, πρωτοτυπεί ξεφτιλίζοντας τη μόδα.
Άνοιξε ρε μάγκα μου το παράθυρό σου και πες τα όλα. Αλλά μην θες να προκαλέσεις το δημόσιο αίσθημα λέγοντας αυτά που λένε όλοι!.

Φίλε στρατηλάτη μογγόλε Τσακα Χαν,
Στο δεύτερο ανέκδοτό που σου διηγήθηκα, ο οδηγός δεν είχε μεν το αυτοκόλλητο, αλλά επειδή είδε έναν παππούλη περαστικό να κουνάει το κεφάλι του, έκοψε ταχύτητα και είπε στον παππού: άστα μπάρμπα κι εγώ βλάχος είμαι....
Τα μπάλωσε,
Καλό παιδί.
Και πάνκ.

Φιλιά από τη φύση
4 υπό το 0...
Μπαχάμες.

29/11/05 01:18

 
Anonymous elena said...

Μπράβο σου. Δέν ήξερα κάν οτι λέγεται αρωμανική. Σίγουρα κάτι έκανες, πέρα απ' το οτι εξέφρασες τη γνώμη σου. Σ ευχαριστούμε πολύ :)

3/6/09 15:11

 
Anonymous Ανώνυμος said...

Στην Ελλάδα δεν αναγνωρίζουν τι πραγματικά σημαίνει έξυπνα διανοητικό βρήσιμο ούτε λογικά δικαιολογημένο βρίσιμο. Ο μέσος Έλληνας είναι κάτω απο 80 IQ, τι περιμένεις;

Οι περισσότεροι βρίζουν σαν καθυστερημένα εγωμανείς αυτιστικά με Τουρουέττες Σύνδρομο. Το ΒΡΙΣΙΜΟ έστω και επιθετικό με λογική για εμάς ΔΕΝ δικαιολογείται, αυτή την απόλυτη παράλογη στάση έχουμε.

Κανένας δεν ανέχεται να ακούει "Είσαι καθυστερημένος" με λογικό υπόβαθρο και παντοδύναμα στοιχεία και να μην αντιδράσει κάπως έτσι "ΟΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥ ΖΩΟ!!!!!!!!!!! ΟΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥ ΒΛΑΚΑ ΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ ΒΛΑΚΑ" δηλαδή σαν αυτιστικό σε καθυστερημένη ενοχλητική οργή.

Απλώς οι ανόητοι εδώ δεν δίνουν δεκάρα τσακιστή για τη λέξη "Μόγγολος" και δεν υπάρχει πολιτική ορθότητα, ούτε πολιτισμένα αντιρατσιστικά μέτρα. Ούτε κανονικοί μυαλομένοι πολιτικοί δεν υπάρχουν.

13/9/13 01:07

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home